Wzdęcia, skurcze, naprzemienne biegunki i zaparcia – jeśli dobrze to znasz, nie jesteś sam. Dobra wiadomość jest taka, że istnieje sposób żywienia oparty na solidnych dowodach naukowych. Według Uniwersytetu Monash, który opracował tę dietę, dieta o niskiej zawartości FODMAP przynosi ulgę nawet u 75% osób z zespołem jelita drażliwego (IBS).¹ Nie jest to rozwiązanie dla każdego, ale dla większości pacjentów stanowi realną drogę do spokojniejszego funkcjonowania jelit.
Co oznacza FODMAP?
Skrót FODMAP oznacza fermentujące oligosacharydy, disacharydy, monosacharydy i poliole – czyli krótkołańcuchowe węglowodany, które są słabo wchłaniane w jelicie cienkim. Działają na dwa sposoby jednocześnie: przyciągają wodę do jelita, a w jelicie grubym są szybko fermentowane przez bakterie, w wyniku czego powstają gazy. U osób z bardziej wrażliwymi jelitami taki wzrost ciśnienia może powodować wzdęcia, uczucie napięcia, ból oraz zaburzenia wypróżniania.²
Dlaczego to pomaga – i dlaczego nie jest to dieta na całe życie
Mniejsza ilość drażniących cukrów oznacza mniej fermentacji i mniej gazów. Kluczowe jest jednak to, że dieta o niskiej zawartości FODMAP nie jest przeznaczona do stosowania na stałe. Jej celem nie jest trwałe wyeliminowanie dziesiątek produktów spożywczych, lecz zidentyfikowanie indywidualnych czynników wywołujących dolegliwości. Dlatego zaleca się stosowanie jej pod nadzorem lekarza lub dietetyka.³
Większości osób pomaga prowadzenie prostego dziennika żywieniowego przez cały okres stosowania diety – zapisuj, co jesz i jak się czujesz. Już po kilku tygodniach zaczną się wyłaniać pewne zależności.
Praktyczne zamienniki w fazie eliminacji
Ścisła faza diety nie oznacza głodówki – chodzi o zastąpienie niektórych produktów łagodniejszymi alternatywami.
W tym przypadku ilość ma kluczowe znaczenie – zawartość FODMAP zależy od wielkości porcji. Warto też pamiętać o często spotykanym błędzie: w pszenicy dolegliwości wywołują przede wszystkim fruktany, a nie gluten. Dlatego dieta o niskiej zawartości FODMAP nie jest tym samym co dieta bezglutenowa.
Kiedy sama dieta nie wystarcza
Dieta o niskiej zawartości FODMAP koncentruje się przede wszystkim na ograniczeniu tego, co najbardziej nasila objawy zespołu jelita drażliwego – nadmiernej fermentacji i powstawania gazów. W tym miejscu pojawia się pewien paradoks: nawet wiele powszechnie stosowanych probiotyków może samo ulegać fermentacji w jelitach i zwiększać ilość gazów, czyli nasilać problem, którego właśnie próbujesz uniknąć.
Zespół jelita drażliwego powinien być zawsze zdiagnozowany przez lekarza, aby wykluczyć inne możliwe przyczyny dolegliwości. Jeśli rozważasz stosowanie preparatu wspomagającego, wybierz sprawdzony REVICOLIN. Oprócz korzystnego składnika PEA zawiera również mikrobiotyk, który w jelitach nie wytwarza praktycznie żadnych gazów.
Powyższe informacje nie stanowią oświadczeń żywieniowych ani zdrowotnych w rozumieniu Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 z późniejszymi zmianami.
Dr Peter Blaško
Dyrektor ds. badań i rozwoju PHARCO GRANCREO
1 Monash University – FODMAP Diet program; Halmos E. P. et al. – Gastroenterology (2014): A diet low in FODMAPs reduces symptoms of IBS
2 Gibson P. R., Shepherd S. J. – Journal of Gastroenterology and Hepatology (2010): Evidence-based dietary management of functional gastrointestinal symptoms
3 NICE (NG61) / British Dietetic Association: Dietary management of IBS