Cieszysz się na wakacje, a zamiast odpoczynku już następnego dnia dopada Cię ból gardła albo problemy żołądkowe. To nie przypadek ani pech. Podróżowanie wystawia naszą odporność na kilka konkretnych wyzwań. Dobra wiadomość jest taka, że gdy je poznasz, w dużej mierze możesz im zapobiec.
Dlaczego właśnie podróżowanie jest tak wymagające? Ponieważ naraz zmienia się zbyt wiele – klimat, jedzenie, codzienny rytm, a często także ilość snu. Organizm musi jednocześnie radzić sobie z wieloma obciążeniami, przez co jego mechanizmy obronne łatwiej się osłabiają. Nie chodzi o jedno wielkie zagrożenie, lecz o nagromadzenie wielu drobnych czynników.
Odporności nie da się błyskawicznie wzmocnić, ale łatwo ją osłabić
Zapomnij o przekonaniu, że odporność można „naładować” dzień przed wylotem. Znacznie ważniejsze jest, aby jej nie osłabiać. Największy wpływ ma sen. Badania wykazały, że osoby śpiące mniej niż 6 godzin były znacznie bardziej narażone na przeziębienie po kontakcie z wirusem niż osoby śpiące co najmniej 7 godzin.¹
Trzy zagrożenia podczas podróży
Samolot. Powietrze w kabinie jest paradoksalnie czystsze, niż mogłoby się wydawać. Około połowa to świeże powietrze, a druga połowa jest recyrkulowana, jednak przechodzi przez filtry HEPA, które wychwytują większość cząstek i drobnoustrojów. Prawdziwym problemem jest niska wilgotność powietrza (w kabinie często poniżej 20%) oraz bliskość potencjalnie chorych współpasażerów. Wysuszone błony śluzowe nosa i gardła gorzej zatrzymują wirusy.
Klimatyzacja. Zarówno w hotelu, jak i w samochodzie wysusza powietrze, a wraz z nim błony śluzowe, które stanowią pierwszą linię obrony organizmu. Dodatkowo dochodzą gwałtowne przejścia z wysokiej temperatury do chłodu. Sam chłód nie powoduje przeziębienia, jednak wychłodzone i wysuszone błony śluzowe są bardziej podatne na infekcje. Źle konserwowane, duże systemy klimatyzacyjne mogą być również źródłem bakterii Legionella.
Baseny i woda. Problemem nie jest chlor, lecz drobnoustroje, które potrafią przetrwać nawet w uzdatnionej wodzie. Przykładem jest Cryptosporidium – częsta przyczyna biegunek związanych z korzystaniem z basenów, odporna na działanie chloru. Do zakażenia dochodzi głównie poprzez połknięcie wody. Z kolei wilgoć zalegająca w uchu może prowadzić do zapalenia przewodu słuchowego zewnętrznego, czyli tzw. ucha pływaka.
Co naprawdę działa?
- Wysypiaj się – zarówno przed wyjazdem, jak i w jego trakcie. To najskuteczniejsze narzędzie, jakie masz.
- Pij wodę, zwłaszcza w samolocie i w klimatyzowanych pomieszczeniach. Dobrze nawilżone błony śluzowe skuteczniej chronią przed infekcjami.
- Na basenie nie połykaj wody, a po kąpieli weź prysznic i dokładnie osusz uszy.
- Myj ręce, a podczas długiego lotu od czasu do czasu wstań i przejdź się.
- Nie zapominaj o ochronie przed słońcem i zachowaj rozsądny sposób odżywiania.
Kilka dni przed wyjazdem
Najskuteczniejsze przygotowanie nie odbywa się rano przed wyjazdem, ale już kilka dni wcześniej:
- Tydzień przed podróżą zadbaj o odpowiednią ilość snu – zbuduj „zapas” i nie rozpoczynaj wakacji wyczerpany.
- Dzień przed wyjazdem przygotuj leki, które regularnie przyjmujesz, oraz małą apteczkę podróżną (także środki przeciw biegunce i preparaty do nawadniania).
- W dniu podróży unikaj alkoholu i nadmiernego spożycia kawy – oba dodatkowo odwadniają organizm.
W tym okresie pamiętaj również o urozmaiconej diecie i odpowiednim nawodnieniu. Jeśli w podróżnym pośpiechu nie udaje Ci się odżywiać w sposób zbilansowany, możesz sięgnąć po witaminę C, która przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego oraz pomaga chronić komórki przed stresem oksydacyjnym.
Na zakończenie dobra wiadomość: przed wakacjami nie trzeba „pobudzać” odporności. Wystarczy wyeliminować to, co ją osłabia – niewyspanie, odwodnienie i wysuszone błony śluzowe – a organizm sam poradzi sobie z resztą. Życzymy zdrowego i udanego wypoczynku.
Powyższe informacje nie stanowią oświadczeń żywieniowych ani zdrowotnych w rozumieniu Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 z późniejszymi zmianami.
Złote C PROTECT 2000 kupisz TUTAJ
Dr Peter Blaško
Dyrektor ds. badań i rozwoju PHARCO GRANCREO
1 Prather A. A. et al. – Sleep (2015): Behaviorally assessed sleep and susceptibility to the common cold
2 WHO / IATA – jakość powietrza w kabinie samolotu i filtracja HEPA
3 CDC – Healthy Swimming; Cryptosporidium i woda rekreacyjna