Celiakia dotyczy około 1% populacji¹ – jednak większość osób o niej nie wie. Wielu pacjentów przez lata chodzi od lekarza do lekarza, słyszy, że „to tylko wrażliwy brzuch” albo „zespół jelita drażliwego”, a od pojawienia się pierwszych objawów do postawienia prawidłowej diagnozy nierzadko mijają lata, a w niektórych przypadkach nawet ponad dziesięć lat.
Dlaczego diagnostyka trwa tak długo?
Objawy celiakii są niepozorne i łatwo je pomylić z innymi schorzeniami. Biegunki, wzdęcia czy zmęczenie przypisuje się stresowi albo zespołowi jelita drażliwego i przez lata leczy „na ślepo”. Szacuje się, że nawet 80% osób z celiakią nie ma postawionej diagnozy. Nie jest to jednak nieszkodliwe opóźnienie: nieleczona lub późno rozpoznana celiakia może prowadzić do niedokrwistości z niedoboru żelaza, utraty gęstości kości czy problemów z płodnością. Właśnie dlatego ważne jest, aby aktywnie brać pod uwagę możliwość celiakii i wiedzieć, na czym polega jej diagnostyka.
Droga do diagnozy obejmuje kilka etapów:
- Badania krwi. W pierwszej kolejności oznacza się przeciwciała (anty-tTG IgA wraz z całkowitym IgA, ewentualnie EMA).
- Biopsja. U dorosłych pobiera się próbkę błony śluzowej jelita cienkiego, którą ocenia się według klasyfikacji Marsha, określającej stopień uszkodzenia kosmków jelitowych².
- Badania genetyczne (HLA-DQ2/DQ8). Służą głównie do wykluczenia celiakii – geny te posiada 30–40% ludzi, jednak większość z nich nigdy nie zachoruje na celiakię.
Uwaga na częsty błąd: badania są wiarygodne tylko wtedy, gdy pacjent spożywa gluten. Jeśli wyeliminuje się go jeszcze przed wykonaniem badań, poziom przeciwciał spadnie, a wyniki mogą być fałszywie ujemne. Dlatego dietę bezglutenową należy rozpocząć dopiero po zakończeniu diagnostyki, a nie przed nią.
Dlaczego samo odstawienie glutenu nie wystarcza
Dieta bezglutenowa stanowi podstawę leczenia i jest jedyną potwierdzoną metodą postępowania. Wyeliminowanie glutenu zatrzymuje jednak proces uszkadzania jelita – nie powoduje jego wygojenia z dnia na dzień. Odbudowa błony śluzowej trwa od kilku miesięcy do kilku lat, a u dorosłych często nie jest całkowita. Według badań pełne wygojenie błony śluzowej osiągnięto u około jednej trzeciej pacjentów po dwóch latach stosowania diety bezglutenowej, a u dwóch trzecich dopiero po pięciu latach³.
Do tego dochodzi przypadkowe spożycie glutenu, którego w codziennym życiu bardzo trudno całkowicie uniknąć – wystarczy śladowa ilość pozostawiona na wspólnych naczyniach lub niezamierzony składnik w produkcie przetworzonym. Nawet niewielka ilość może ponownie podrażnić uszkodzone jelito i cofnąć proces regeneracji o krok wstecz. Część pacjentów doświadcza też dolegliwości mimo ścisłego przestrzegania diety.
Właśnie dlatego jelito podczas procesu gojenia potrzebuje nie tylko czasu, ale także wsparcia.
REMUCIN: gdy dieta bezglutenowa potrzebuje sprzymierzeńca
Unikanie glutenu to praca na pełen etat. Nawet jeśli radzisz sobie z tym wzorowo, Twoje jelito w tym czasie po cichu pracuje nad regeneracją – przez miesiące, a czasem nawet lata. REMUCIN to suplement diety opracowany właśnie z myślą o tym okresie: dla wrażliwej błony śluzowej jelita, która potrzebuje wsparcia, a nie dodatkowego obciążenia. Jego działanie opiera się na dwóch starannie dobranych składnikach, z których każdy odpowiada za inny element tej układanki.
- Baikaleina – strażnik „wycieraczki” – Zdrową błonę śluzową jelita można porównać do gęstej wycieraczki przed wejściem do domu: zatrzymuje to, co nie powinno dostać się do środka, zanim wyrządzi szkody. U osób z celiakią warstwa ta bywa po latach podrażnień uszkodzona. Baikaleina jest specyficznym flawonoidem pochodzenia roślinnego o wysokim powinowactwie właśnie do błony śluzowej jelita i wspiera jej naturalną funkcję barierową.
- Kluyveromyces B0399 – probiotyk, który nie powoduje wzdęć – Większość probiotyków ma jedną nieprzyjemną wadę: może powodować gazy i wzdęcia. Ta wyjątkowa probiotyczna drożdża należy do szczepów, które w jelicie praktycznie nie wytwarzają gazów (bloat-free), co ma ogromne znaczenie przy już podrażnionym przewodzie pokarmowym. Dodatkową korzyścią dla osób z celiakią, które źle tolerują produkty mleczne, jest naturalna produkcja enzymu laktazy wspomagającego trawienie cukru mlecznego. Dzięki temu produkty mleczne są lepiej tolerowane i nie powodują nadmiernej gazotwórczości.
Jeden suplement, dwa sposoby stosowania
- Dawka podtrzymująca (1 kapsułka dziennie): długotrwałe, dyskretne wsparcie odpornej bariery jelitowej, pomagającej skutecznie wychwytywać niepożądane ilości glutenu również podczas diety.
- Intensywne wsparcie (2 kapsułki dziennie, zwykle przez 10–15 dni): gdy gluten przypadkowo znajdzie się w posiłku i chcesz wesprzeć swoje jelita lub przyspieszyć ich regenerację.
REMUCIN to Twój sprzymierzeniec, dzięki któremu nie musisz obawiać się jednej okruszyny.
Dr Peter Blaško
Dyrektor ds. badań i rozwoju PHARCO GRANCREO
¹ Singh P. et al. – Clinical Gastroenterology and Hepatology (2018): Global Prevalence of Celiac Disease
² Husby S. et al. – Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition (2020): ESPGHAN Guidelines for Diagnosing Coeliac Disease
³ Rubio-Tapia A. et al. – American Journal of Gastroenterology (2010): Mucosal Recovery and Mortality in Adults with Celiac Disease